सिंधुताई सपकाळ माहिती - Sindhutai Sapkal Information In Marathi

 

 

 

 

सिंधूताई सपकाळ यांची माहिती मराठी (Sindhutai Sapkal Information In Marathi) सिंधुताई सपकाळ ह्या एक मराठी समाजसेविका होत्या स्वतः वाईट परिस्थितीत राहून अनाथ गरीब मुलांना आईचा आधार दिला  हजारो मुलांची ' माय ' झाली त्यांना "अनाथांची माय" या नावाने सुध्दा ओळखतात .आजच्या लेखात याच ' माय बद्दल जाणून घेणार आहोत.'Sindhutai Sapkal Mahiti'

 

 

 

 

 

सिंधुताई सपकाळ जन्म  ( Sindhutai Sapkal Birth )

सिंधुताईंचा जन्म 14 नोव्हेंबर 1948 रोजी महाराष्ट्रातील वर्धा जिल्ह्यातील 'पिंपरी मेघे' गावात झाला. त्याच्या वडिलांचे नाव 'अभिमान साठे' आहे, ते मेंढपाळ होते. लिंगभेदामुळे त्यांना घरात 'चिंधी'  म्हणत. त्याची आई शिक्षणाच्या विरोधात होती पण वडिलांना सिंधूला शिकवायचे होते म्हणून ते सिंधूच्या आईच्या विरोधात सिंधूला शाळेत पाठवायचे. आईच्या विरोधामुळे आणि आर्थिक मर्यादांमुळे त्यांच्या शिक्षणात अडथळे येत होते आणि त्यांचे शिक्षण चौथीपर्यंतच होऊ शकले.

'Sindhutai Sapkal Biography In marathi'

  सिंधुताई सपकाळ विवाह आणि परिवार ( Sindhutai Sapkal Marriage And Family

वयाच्या 10 व्या वर्षी सिंधुताईंचा विवाह 30 वर्षांच्या 'श्रीहरी सपका'शी झाला. वयाच्या 20 व्या वर्षी त्यांना 3 मुले झाली. सिंधुताईंनी ग्रामस्थांना त्यांच्या मजुरीपोटी पैसे देत नसल्याची तक्रार जिल्हाधिकाऱ्यांकडे केली होती. आपल्या अपमानाचा बदला घेण्यासाठी मुखियाने श्रीहरीला सिंधुताईंना घराबाहेर काढण्यास भाग पाडले. तिच्या पतीने तिच्यावर बेकायदेशीर शारीरिक संबंध ठेवल्याचा आरोप करून तिला मारहाण करून घराबाहेर काढले. यावेळी ती 9 महिन्यांची गर्भवती होती. त्याच रात्री तिने तबेला  सुप्त अवस्थेत मुलीला जन्म दिला. जेव्हा ती आईच्या घरी आली तेव्हा तिच्या आईने तिला घरात ठेवण्यास नकार दिला . सिंधुताई आपल्या मुलीसोबत रेल्वे स्टेशनवर राहू लागल्या. तिने स्वतःला पोट भरण्यासाठी भीक मागितली आणि स्वतःला आणि तिच्या मुलीला सुरक्षित ठेवण्यासाठी रात्री स्मशानभूमीत राहिली. त्यांच्या संघर्षाच्या काळात त्यांना जाणवले की, देशात कितीतरी अनाथ मुले आहेत ज्यांना आईची गरज आहे. तेव्हापासून तिने ठरवले की जो कोणी अनाथ तिच्याकडे येईल तो तिची आई होईल. तिने सर्व अनाथ मुलांची आई व्हावी म्हणून 'श्री दगडूशेठ हलवाई, पुणे, महाराष्ट्र' ट्रस्टमध्ये स्वतःची मुलगी दत्तक घेतली. 'Sindhutai Sapkal Mahiti'

समाजकार्याची सुरुवात 

सिंधुताईंनी आपले संपूर्ण आयुष्य अनाथांसाठी समर्पित केले आहे. म्हणूनच तिला "माई" (आई) म्हणतात. त्यांनी 1050 अनाथ मुले दत्तक घेतली आहेत. आज त्यांच्या कुटुंबात 207 जावई आणि 36 सून आहेत. 1000 पेक्षा जास्त नातवंडे आहेत. त्यांची स्वतःची मुलगी वकील आहे आणि त्यांनी दत्तक घेतलेली अनेक मुलं आज डॉक्टर, इंजिनीअर, वकील आहेत आणि त्यापैकी अनेक स्वतःचे अनाथाश्रम देखील चालवतात. सिंधुताईंना एकूण 273 राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यात "अहिल्याबाई होळकर" पुरस्काराचा समावेश आहे, जो महाराष्ट्र शासनाकडून महिला आणि बालकांसाठी काम करणाऱ्या सामाजिक कार्यकर्त्यांना दिला जातो. हे पैसे ती अनाथाश्रमासाठी वापरते. पुणे, वर्धा, सासवड (महाराष्ट्र) येथे त्यांचे अनाथालय आहे. 2010 मध्ये सिंधुताईंच्या जीवनावर आधारित "मी सिंधुताई सपकाळ" हा मराठी चित्रपट तयार करण्यात आला, ज्याची 54 व्या लंडन चित्रपट महोत्सवासाठी निवड झाली.

 सिंधुताईंचे पती ८० वर्षांचे झाल्यावर ते त्यांच्याकडे राहायला आले. सिंधुताईंनी पतीला मुलगा म्हणून स्वीकारले आणि आता ती फक्त आई आहे. आज ती अभिमानाने सांगते की तो (तिचा नवरा) तिचा मोठा मुलगा आहे. सिंधुताई कविताही लिहितात. आणि त्यांच्या कवितांमध्ये जीवनाचे संपूर्ण सार सामावलेले आहे. पतीने काढल्यानंतर आईने घरात साथ दिली असती तर आज ती इतक्या मुलांची आई झाली नसती, असे सांगून ती आईबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करते.

 सिंधुताईंनी इतर समतुल्य संस्थांची स्थापना केली, ती म्हणजे बाल निकेतन हडपसर, पुणे सावित्रीबाई फुले मुलींचे वाचनालय, चिखलदरा अभिमान बाल भवन, वर्धा गोपिका गायरक्षा केंद्र, वर्धा (गोपालन) ममता बाल सदन, सासवड सप्तसिंधू महिला आधार, पुणे आंतरराष्ट्रीय बाल संगोपन आणि शिक्षित संस्था. सिंधुताईंनी आपल्या संस्थेच्या प्रचारासाठी आणि कामासाठी निधी गोळा करण्यासाठी राज्यभर दौरे केले असून, आंतरराष्ट्रीय मंचावर आपल्या भाषणाने आणि कवितेने समाजावर प्रभाव टाकला आहे. परदेशी अनुदान सहज मिळावे या उद्देशाने त्यांनी मदर ग्लोबल फाउंडेशनची स्थापना केली.

पुरस्कार 

•  अहिल्याबाई होळकर पुरस्कार (महाराष्ट्र राज्याद्वारे),
• राष्ट्रीय पुरस्कार "आयकॉनिक मदर",
• सह्याद्री हिरकणी पुरस्कार,
• राजाई पुरस्कार,
• शिवलीला महिला गौरव पुरस्कार,
• दत्तक आई पुरस्कार,
• रिअल हीरोज अवॉर्ड (रिलायन्सद्वारे),

 गौरव पुरस्कार सिंधुताईंना सुमारे 750 राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले आहेत, त्यापैकी काही खालील प्रमाणे आहेत :

 

 महाराष्ट्र शासनाचा डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार (2012) पुणे येथील अभियांत्रिकी महाविद्यालयाचा 'कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग पुरस्कार' (2012) महाराष्ट्र शासनाचा 'अहिल्याबाई होळकर पुरस्कार' (2010) मूर्ती आईचा राष्ट्रीय पुरस्कार (2013) आय.टी. लाभ संस्था दत्तक माता पुरस्कार (1996) डॉ.निर्मलकुमार फडकुले स्मृती पुरस्कार राजाई पुरस्कार सोलापूरचा शिवलीला महिला गौरव पुरस्कार. श्रीरामपूर-अहमदगर जिल्ह्यातील सुनीता कलानिकेतन न्यासतर्फे कै.सुनीता त्र्यंबक कुलकर्णी, त्यांच्या स्मरणार्थ 'सामाजिक सहयोगी पुरस्कार' (1992), CNN-IBN आणि रिलायन्स फाऊंडेशनतर्फे 'रिअल हिरो पुरस्कार' (2012). 2008 - दैनिक लोकसत्ताचा 'सह्याद्रीचा हिरकणी पुरस्कार'. प्राचार्य शिवाजीराव भोसले स्मृती पुरस्कार (2015) डॉ. राम मनोहर त्रिपाठी पुरस्कार (2017) ' Sindhutai Sapkal mahiti'

 

 

 

सिंधुताई सपकाळ मृत्यु 

 

सिंधूताई सपकाळ चा मृत्यु 4 जानेवारी 2022 ला गलेक्सी रुग्णालय पुणे येथे हृदयविकाराच्या झटक्याने झाला.

तेव्हा त्या 75 वर्षाच्या होत्या.